Detail

« terug naar overzicht

Analyse Prinsjesdag 2020

vrijdag, 18 september 2020

De ‘sobere’ Prinsjesdag 2020 is voorbij, de kabinetsplannen zijn bekend. Wat betekenen deze plannen voor u? We zetten het voor u op een rij, onderverdeeld in vier thema’s: koopkracht, zingeving, zorg & wonen, en digitalisering.

Analyse Koopkracht

Sinds 2008 hebben vrijwel alle gepensioneerden fors ingeleverd. De maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd voor 2021 in combinatie met de dreigende pensioenkortingen en inflatie stellen KBO-PCOB verre van gerust.

KBO-PCOB wil dat het kabinet investeert in álle generaties en evenwichtige keuzes maakt. Jong en oud moeten de coronacrisis samen het hoofd bieden. Wij pleiten voor stevig investeren in onze samenleving en de economie, om bedrijven, werkenden en óók om onze pensioenfondsen, die veel last hebben van economische tegenwind (en een lage rente), een steun in de rug te geven.

Koopkracht

Volgens de koopkrachtplaatjes in de Macro-economische verkenning van het Centraal Planbureau (CPB) gaan gepensioneerden er in 2021 in doorsnee 0,4% op vooruit, minder dan uitkeringsgerechtigden (0,5%) en veel minder dan werkenden (1,2%). Het Nibud is pessimistischer. Die ziet de koopkracht van huishoudens met AOW in 2021 weliswaar licht stijgen (tot 1,0%) voor alleenstaanden. Maar ook dalen voor paren met een hoger aanvullend pensioen (vanaf resp. 17.500/7.500 per jaar).

Belastingen

De gemiddelde plus voor gepensioneerden komt door het verlagen van de inkomstenbelasting, door verdere verhoging van de ouderenkorting tot maximaal 1.703 euro en door vrijstelling van spaargeld/vermogen tot 50.000 euro (voor partners 100.000 euro), zo blijkt uit de Prinsjesdagstukken. Huurverlaging komt er eenmalig, voor huurders met een laag inkomen en een hoge huursom in een sociale huurwoning.

Pensioenen

In de loop van 2021 dient het kabinet het grootste deel van de wetgeving behorend bij het pensioenakkoord in bij de Tweede Kamer. Een deel van die wetgeving is al ingediend, zoals het wetsvoorstel dat het mogelijk moet maken een deel van het opgebouwde pensioen bij pensionering ineens op te nemen.

Ook de afspraken rondom het nabestaandenpensioen worden in wetgeving vastgelegd. Deze moeten het nabestaandenpensioen meer standaardiseren en de risico’s voor nabestaanden (op bijvoorbeeld armoede) verkleinen.

N.B. Lees hier de eerdere reactie van KBO-PCOB op het pensioenakkoord (juli 2020).

Het ministerie van Sociale Zaken en het CPB gaan ervanuit dat pensioenen gemiddeld genomen nauwelijks worden geïndexeerd. Een deel van de pensioenfondsen kan mogelijk wel indexeren, een ander deel zal in 2021 mogelijk moeten korten. Als er gekort moet worden, dat gaan ministerie en CPB uit van een gemiddelde korting van 2%. Of er gekort wordt, en hoeveel precies, hangt vooral af van de hoogte van de dekkingsgraad op 31 december 2020.  KBO-PCOB heeft op Prinsjesdag het kabinet opnieuw opgeroepen pensioenkortingen te voorkomen. Een overleg met de minister over onder meer dit thema is gepland.

Analyse Zingeving

KBO-PCOB pleit ervoor, juist in coronatijden, blijvend te investeren in palliatieve en geestelijke verzorging.

In totaal is in 2021 43,3 miljoen euro beschikbaar voor palliatieve zorg en geestelijke verzorging. Dat is minder dan verwacht, want in de begroting van 2019 werd namelijk nog uitgegaan van een budget van 45,7 miljoen voor 2021. Ook in 2020 lijkt er minder uitgegeven dan vooraf begroot (44,5 miljoen begroot tot 42,2 nu). Dat terwijl 2020 het jaar is waarin werd geïnvesteerd op de inzet van geestelijke verzorgers door een ophoging van 7 miljoen euro van de regeling Palliatieve Terminale Zorg. De vraag is in hoeverre dit (misschien door het coronavirus) gerealiseerd is.

In juni 2021 komen de nieuwe cijfers van de gezondheidsmonitor waarmee inzichtelijk wordt wat de staat van eenzaamheid is per wijk, gemeente en op landelijk niveau. Met de praktijkkennis die is opgedaan wordt gekeken hoe lokaal beleid verder kan worden versterkt. Het actieprogramma loopt tot eind 2021 en zal dit jaar vooral ook gericht zijn op het borgen van kennis en het doorzetten van de gezamenlijke beweging op eenzaamheid.

Analyse Zorg en Wonen

Zorglasten

De zorgpremies stijgen naar verwachting met circa 65 euro per jaar. De hoogte van de premie (en een stijging daarvan) verschilt per zorgverzekeraar. Uiterlijk half november moeten zorgverzekeraars bekendmaken welke premie zij in 2021 vragen.

De maximale zorgtoeslag stijgt ook, met circa 44 euro per jaar voor eenpersoonshuishoudens en met circa 99 euro per jaar voor meerpersoonshuishoudens. De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet (Zvw-premie) gaat eveneens omhoog: van 6,7% naar 7,0% voor werkenden en van 5,45% naar 5,75% voor gepensioneerden.

Het eigen risico blijft met 385 euro per jaar gelijk. Ook in de manier waarop de eigen bijdrage in de langdurige zorg berekend wordt verandert niets. Het abonnementstarief in de Wmo blijft met 19 euro per maand gelijk. KBO-PCOB blijft pleiten voor betaalbare zorgkosten.

Zorg

Corona heeft impact op de begroting van VWS. Enerzijds zien we onderbenutting van bijvoorbeeld de wijkverpleegkundige en anderzijds zijn de kosten voor hulpmiddelen (o.a. beschermingsmaterialen) aanzienlijk opgelopen. Hoe dit in 2021 zal verlopen is afhankelijk van het verloop van de pandemie. Het kabinet zet in op extra zorg in het kader van COVID-19. Denk o.a. aan meer plekken op een revalidatie-afdeling en extra fysiotherapie voor COVID-19-patiënten. Door de coronacrisis is de inzet van verschillende innovaties, zoals het leveren van zorg op afstand, versneld. Meer dan ooit worden e-health en technologie toegepast; in 2021 is € 19,6 miljoen beschikbaar voor de Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET).

De organiseerbaarheid en betaalbaarheid van de zorg moeten worden verbeterd om haar toekomstbestendig te maken. Op dit moment werkt 1 op de 7 mensen in de zorg en bij ongewijzigd beleid kan dit zelfs 1 op de 4 werkenden worden in 2040. Dat is bijna niet houdbaar. Daarom wordt ingezet op de juiste zorg op de juiste plek en op het sluiten van hoofdlijnenakkoorden voor kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg en op preventie. Om verplaatsing van zorg naar de eerste lijn mogelijk te maken mag de huisartsenzorg met 3% groeien en de wijkverpleging met 2,4%.

In 2021 zet het huidige kabinet in op de continuering van het Pact ouderenzorg (Eén tegen eenzaamheid, Langer Thuis, Thuis in het verpleeghuis) met als inzet geleerde lessen benutten voor de toekomst.

Er komt een Nationale Dementiestrategie 2021-2030. Om nieuwe woonzorginitiatieven te ontwikkelen kan gebruik gemaakt worden van de stimuleringsregeling wonen en zorg, speciaal voor vernieuwende huisvesting. Hiervoor is in 2021 € 29,1 miljoen beschikbaar.

Wonen

Huurders bij corporaties met een hoge huur en laag inkomen krijgen wettelijk recht op huurverlaging. Het gaat om zogeheten ‘dure scheefwoners’. Dat zijn mensen die een corporatiewoning huren (sociale huur) met een huur boven de aftoppingsgrens en een inkomen onder de norm voor passend toewijzen geldend voor hun huishouden. KBO-PCOB heeft bedenkingen bij het tijdelijke karakter van de wetswijziging. Verreweg de meeste senioren kunnen immers niet na afloop van de periode van huurkorting ‘ineens’ een hogere huursom opbrengen, omdat hun koopkracht ook niet ‘ineens’ zal zijn gestegen. Sterker nog: bij de meeste gepensioneerden is de koopkracht in de afgelopen 13 jaar gelijk gebleven of gedaald.

In een eerder stadium zijn al afspraken gemaakt met woningcorporaties om meer huizen te bouwen, zo’n 150.000. Die afspraken moeten nu versneld uitgevoerd worden. Het kabinet maakt ook 75 miljoen euro vrij om bestaande huizen te verduurzamen.

Eerder aangekondigde plannen voor de Woningbouwimpuls worden bevestigd. Deze wordt verhoogd met € 50 mln. in 2021 voor diverse maatregelen gericht op het wegnemen van knelpunten in de woningbouw, waaronder het stimuleren van woningbouw voor kwetsbare groepen en ouderen.

Analyse Digitalisering

Een inclusieve digitale samenleving waar iedereen meedoet, dat is het uitgangspunt van dit kabinet. KBO-PCOB onderschrijft dit van harte. Dat iedereen digitaal mee moet kunnen doen wordt volgens het kabinet nog eens benadrukt door de intelligente lockdown tijdens de coronacrisis. Veel mensen werken en leren noodgedwongen digitaal vanuit thuis. Maar het is niet vanzelfsprekend dat iedereen overweg kan met en beschikt over digitale hulpmiddelen. Het kabinet realiseert zich dat naast kansen die zijn ontdekt in het benutten van digitalisering, ook is gebleken dat een aanzienlijk deel van de bevolking zonder hulp digitaal vastloopt. Wat doet het kabinet?

Het kabinet zet hoofdzakelijk in op digitalisering en niet of in ieder geval veel minder op instandhouding van traditionele vormen van meedoen, zoals papieren hulpmiddelen. Het kabinet heeft in feite twee lijnen voor ogen en onderneemt daarin een groot aantal acties. De eerste lijn is internetvaardigheid, de tweede lijn is internetveiligheid.

KBO-PCOB ziet ook de kansen die de digitale samenleving biedt. Senioren zijn in de coronaperiode bijvoorbeeld meer gaan beeldbellen en digitaal gaan bankieren. KBO-PCOB sluit aan bij de acties die het kabinet onderneemt. KBO-PCOB heeft onder andere Tabletcoaches en de Digibellijn, die senioren die (de eerste) stappen in de digitale samenleving zetten. De acties van het kabinet houden te weinig rekening met mensen die door digitalisering vastlopen, omdat digitaal geen optie is voor hen. Passende maatregelen en acties moeten juist ook voor deze mensen beschikbaar zijn of blijven.

The post Analyse Prinsjesdag 2020 appeared first on KBO-PCOB.

Nieuws