Identiteit

Katholieke identiteit en organisatie

De katholieke levensvisie heeft de KBO gevormd. Deze vorming verliep langs katholieke emancipatie, ontzuiling, ontkerkelijking en blijven kiezen om deze levensvisie in de organisatie vorm te geven.

De katholieke identiteit is het overkoepelende element van de aangesloten organisaties en daarmee de eigenheid waarop de organisatie zich beroept. De achterban ontwikkelt zich daarbij steeds meer van kerkelijk katholiek naar nominaal katholiek. Dat wil niet zeggen dat de aandacht voor het spirituele en voor inspirerende waarden bij ouderen minder worden. De waarden solidariteit, gerechtigheid, en verantwoordelijkheid, zoals die ingevuld worden in de katholieke levensvisie zijn volop actueel. Deze waarden roepen ouderen en de organisatie op om zich hiermee actief te verhouden.

Standpunt Unie KBO

De Unie KBO is een maatschappelijke organisatie met een bijzondere identiteit.
Zij plaatst haar beleid en activiteiten in de katholieke sociale traditie. Zij staat volop in de samenleving en betrekt daarbij de inspiratie en waarden van de katholieke levensvisie.
Het gaat dan om: solidariteit, rechtvaardigheid, verantwoordelijkheid en spiritualiteit
De katholieke identiteit blijft een levend verhaal als beleid, activiteiten en klimaat met enige regelmaat getoetst worden aan genoemde waarden.
Vragen daarbij zijn:
- Welke waarden hanteren wij?
- Hoe zien wij de persoon?
- Is er ruimte voor spiritualiteit?
De Unie KBO ondersteunt haar bonden bij de vormgeving van de katholieke identiteit.
In het streven van de Unie KBO om voor leden een ‘platform te zijn voor levensvragen en zingeving voor ouderen’ drukt de KBO uit dat ze ‘goed en zinvol ouder worden’ van groot belang vindt en zich daarvoor inzet.

Identiteit en Samenwerking

De huidige maatschappelijke organisaties functioneren in een decor van fusieverbanden, samenwerkingsverbanden, schaalvergroting en verbreding. Er is een algemene aanname dat organisaties met een bijzondere identiteit hun langste tijd gehad hebben. Dit maakt dat aan organisaties met een levensbeschouwelijke identiteit gevraagd kan worden naar de betekenis hiervan.

Standpunt Unie KBO

De KBO houdt op grond van haar identiteit samenwerking juist niet af. Zij staat open en werkt samen met andere (ouderen) organisaties. De eigen identiteit komt niet per se in het gedrang door samenwerking. De eigen identiteit hoeft niet aangetoond te worden in een ‘meerwaarde’, maar heeft een eigenwaarde die te maken heeft met de specifieke spirituele bronnen van waaruit men vertrekt. Eigen aan de KBO is dat ze haar identiteit actief oppakt. Identiteit is voor haar een werkwoord.

Mensvisie in het beleid

Ontwikkelingen in de maatschappij, bijvoorbeeld rond marktwerking, roepen vragen op als ‘hoe ziet men hier de persoon?’. De christelijke mensvisie verdraagt zich moeilijk met een versmalling van het mensbeeld naar louter klant of naar een beeld, waarbij de sociale natuur van een mens niet wordt meegenomen. In diverse notities (Zorg in Balans en Solidariteit en verantwoordelijkheid) geeft de KBO aan te willen vertrekken vanuit een mensvisie met accent op onderlinge verbondenheid, respect voor de menselijke waardigheid en het meenemen van fundamentele kwetsbaarheid.

Standpunt Unie KBO

De standpunten en activiteiten van de Unie KBO moeten zich kunnen verhouden met dit mensbeeld. De Unie KBO heeft daarom aandacht voor ethische kwesties die hieruit voortvloeien.

Diversiteit en interculturaliteit

Door de emancipatie, de vergrijzing, democratisering, toegenomen opleidingsmogelijkheden en automatisering zijn de mogelijkheden van mensen veranderd en is ook de diversiteit onder hen toegenomen. Senioren vormen geen homogene groep. Ook is er sprake van etnische diversiteit, immers het percentage oudere migranten groeit. De Unie KBO, als organisatie van en voor alle vijftigplussers, wil de verscheidenheid onderkennen en diversiteit en verschillen een plaats te geven.

Standpunt Unie KBO

Dé oudere bestaat niet. De KBO wil recht doen aan verscheidenheid. Binnen de organisatie moet ruimte zijn voor verschillen. Ouderen uit diverse culturen zijn welkom, ouderen met verschillende leefstijlen, met allerhande interesses, ouderen uit alle leeftijdscategorieën, uit de stad of van het platteland, zowel vrouwen als mannen. Voor iedere eigenheid is een plek. Verscheidenheid ziet de KBO als een bron van kracht, waar in contact, uitwisseling en samenwerking met elkaar de een de ander vindt en aanvult.
• Interculturalisatie vraagt bijzondere aandacht. Vanuit bestaande praktijken en vanuit goede ervaringen elders opgedaan wordt gezocht naar manieren van samen werken en leven.

Hoogbejaarde ouderen

In ouderenbeleid wordt vaak geen strikte leeftijdsaanduiding gegeven bij het begrip oud. Het is een rekbaar begrip; het lidmaatschap van de Unie KBO kan een periode van ongeveer 40 jaar beslaan. Een vijftigplusser ervaart echter niet dezelfde problemen en heeft niet dezelfde wensen als een negentigjarige. Ieder mens is kwetsbaar, en naarmate men ouder wordt is er sprake van toenemende kwetsbaarheid.

Het meest kwetsbaar zijn hoogbejaarde, alleenstaande ouderen (grotendeels vrouwen) en allochtone ouderen (grotendeels ouderen uit Turkije, Marokko, Suriname en de Antillen). Deze groepen ouderen hebben vaak te maken met een cumulatie van problemen: slechte gezondheid, laag inkomen en weinig mogelijkheden om aan het maatschappelijke leven deel te nemen. Juist die opeenstapeling maakt hun positie kwetsbaar.

Standpunt Unie KBO

De Unie KBO heeft oog voor de verschillen tussen mensen. In onze samenleving zijn sommige groepen senioren bijzonder kwetsbaar. De Unie KBO is solidair met deze senioren en werkt mee aan verbetering van hun positie.
De Unie KBO bekommert zich om zorg en welzijn van ouderen van alle leeftijden. Daarbij hebben hoogbejaarde ouderen de aandacht van de KBO. Het is nodig de problemen en de kwetsbare positie van de oudste ouderen onder de aandacht te brengen. We zijn daarbij attent op een beeldvorming die deze groep wegzet als louter een object van zorg in plaats van volwaardig mens.

Ouderenmishandeling en huiselijk geweld bij ouderen

Uit onderzoeksresultaten blijkt dat minstens één op de twintig ouderen in Nederland te maken heeft met ouderenmishandeling. Door de vergrijzing zal het aantal ouderen toenemen en gevreesd wordt dat ook het percentage mishandelde ouderen stijgt.

Standpunt Unie KBO

Ouderenmishandeling is een serieus probleem dat naar verwachting zal toenemen. Het onderwerp moet bespreekbaar gemaakt worden. Het taboe dient te worden doorbroken en we willen werken aan een oplossing of aan het voorkomen van het probleem.