Voorlichting en Preventie

Medicijncontrole, medication review

Resultaten van diverse onderzoeken, zoals het (P)Harm-onderzoek en een studie van DGV naar medicatiegebruik van bewoners in een aantal verzorgingshuizen, laten zien dat veel ouderen te veel slikken, de verkeerde dosis of de verkeerde medicijnen gebruiken. Medicatiereview levert gunstige medicatiewijzigingen en besparingen op. Vastgesteld is dat het aantal valincidenten erdoor afneemt.

Een medicatiereview is een grondige analyse van het medicijngebruik van een oudere. Het is een check van het medicijngebruik en medische dossier van een patiënt. In de optiek van de Unie KBO is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de apotheker en de huisarts. De signaalfunctie met betrekking tot interacties tussen verschillende medicijnen behoort sowieso tot de basistaak van de apotheker. Het vereist een gedegen opleiding van de apotheker om een medication review tot een succes te brengen. Gerichte studie, wijzigingsvoorstellen en periodiek overleg met de huisarts is noodzakelijk.

Standpunt Unie KBO

De Unie KBO pleit voor een jaarlijkse controle op het medicijngebruik van kwetsbare ouderen en andere risicogroepen. De verantwoordelijkheid voor verantwoord medicijngebruik kan niet eenzijdig bij ouderen gelegd worden. Een medicatiereview bij gebruik van vijf of meer medicijnen wordt dringend aanbevolen.

Voorkeursbeleid medicijnen

Het preferentiebeleid houdt in dat zorgverzekeraars bij een aantal geneesmiddelen voortaan alleen nog goedkope varianten vergoeden. De werkzame stof van deze medicijnen is hetzelfde, de veiligheid is gegarandeerd, alleen kan de vorm of kleur afwijken van de medicijnen die mensen gewend zijn.

Al sinds 1 juli 2005 wijzen zorgverzekeraars Agis, CZ Actief in gezondheid, Univé, VGZ, en Menzis (Amicon, Anderzorg, Geové, Nederzorg en NVS) medicijnen aan met dezelfde werkzame stof als Zocor® (simvastatine), Selektine® (pravastatine) en Losec® (omeprazol), maar die zijn lager geprijsd. Deze voorkeursmedicijnen krijgen hun verzekerden vergoed en niet de duurdere varianten. Sinds 1 juli 2008 geldt het voor vele medicijnen en hanteren vele zorgverzekeraars een preferentiebeleid.

Standpunt Unie KBO

De Unie KBO steunt het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars onder het motto: goedkoop als het kan, duur als het moet. Er is jaren teveel betaald voor medicijnen.
De Unie KBO is van mening dat mensen duidelijke informatie van de arts of apotheker moeten krijgen over het preferentiebeleid. De arts moet uiteindelijk samen met de patiënt beslissen en er moet aandacht geschonken worden aan de communicatie.
Als de arts het medisch noodzakelijk vindt dat de patiënt de duurdere versie gebruikt, kan hij dit op het recept aangeven. Het medicijn moet dan vergoed worden.
De Unie KBO waarschuwt voor het veelvuldig wijzigen van het voorkeursassortiment door zorgverzekeraars. Hierdoor kan de medicatieveiligheid in het geding komen.

Internetapothekers

Steeds meer medicijnen worden via Internet aangeboden. Soms heeft de zorgverzekeraar zelfs speciale afspraken gemaakt met een internetapotheker. Senioren kunnen kwetsbaar zijn als het gaat om medicijnen.

Standpunt Unie KBO

In het kader van de medicatiebewaking is het belangrijk dat mensen hun medicijnen van één apotheek betrekken. We zijn geen voorstander van gebruik van de Internetapotheek, omdat er geen persoonlijk contact is, zeker wanneer dit ook al ontbreekt bij het aanvragen van herhaalreceptuur (bellen naar doktersassistente/mailen met de apotheek.

Preventieve zorg voor ouderen

De landelijke politiek besteedt de laatste jaren steeds meer aandacht aan de preventie van gezondheidsproblemen. Ouderen zijn een specifieke doelgroep, omdat men wil bereiken dat zij zo lang mogelijk zelfstandig, onafhankelijk en gezond blijven. Preventie kan gericht zijn op lichamelijk, sociaal en geestelijk vlak.
Bestaande vormen van preventieve zorg zijn huisbezoeken door ouderenadviseurs, spreekuren voor risicogroepen door een praktijkverpleegkundige bij de huisarts, cursussen ‘gezond oud worden’. Een groeiende vorm van preventieve zorg is het ‘consultatiebureau voor ouderen’. Steeds vaker wordt het consultatiebureau betiteld als dé methode voor preventieve screening voor ouderen. De effectiviteit en toegevoegde waarde van dit fenomeen zijn echter nog niet wetenschappelijk getoetst. Uniformiteit, kwaliteit en aansluiting bij de eerstelijnszorg in de nabije omgeving is niet gegarandeerd.

Standpunt Unie KBO

Het belang van preventieve zorg is gelegen in het voorkomen, vroegtijdig signaleren of uitstellen van ziekten en aandoeningen, maar ook in het voorkomen van verlies aan levenskwaliteit en zelfredzaamheid.
De Unie KBO stelt dat preventie effectief is indien:
- een toename waargenomen wordt van de kwaliteit van leven voor zowel de cliënt
als voor zijn omgeving. Blijven wie je bent en langer kunnen doen wat je wilt doen;
- er afname is van het gebruik van langdurige en of intensieve zorg, dus minder ziekenhuisopname en
minder opname in verzorgings- en verpleeghuizen.
De Unie KBO pleit voor wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van
verschillende vormen van preventieve screening. Over de wijze waarop het beste resultaat te behalen is, is namelijk nog geen eenstemmigheid en nauwelijks wetenschappelijk bewijs. In de waarneming van de Unie KBO is de preventiemarkt verbrokkeld.
De Unie KBO dringt aan op onderzoek naar consultatiebureaus voor senioren,
voordat deze vorm van preventieve zorg breed ingevoerd wordt.
De Unie KBO wil dat de huisarts sleutelfiguur blijft in de gezondheidszorg, ook bij
preventieve zorg. Preventie moet zoveel mogelijk aansluiten bij de bestaande structuren in de gezondheidszorg. Op die manier worden nodeloze verwarring en communicatiestoornissen voorkomen.