Kwaliteit in de zorg

Zorg en recessie

Eind 2008 werden we overvallen door een wereldwijde recessie. De Unie KBO is zich ervan bewust dat er financiële en economische crisis maatregelen genomen moeten worden en dat daarbij ook aan ouderen een bijdrage gevraagd zal worden. Onwenselijk is dat het accent nog meer op de betaalbaarheid van zorg komt te liggen, en de suggestie gewekt wordt dat kwaliteit geld kost, terwijl dat niet altijd het geval is.

Standpunt Unie KBO

Bij het nemen van bezuinigingsmaatregelen moet de menselijke maat en de waardige zorg centraal staan. Ook bij economische tegenwind is goede zorg aan kwetsbare mensen met aanzienlijke beperkingen noodzakelijk, deze solidariteit leeft sterk in de samenleving en is een kwestie van beschaving.

Marktwerking in de zorg

De overheid trekt zich steeds meer terug en laat de zorg over aan partijen in het veld. Gereguleerde marktwerking moet patiënten, verzekerden, zorgaanbieders en verzekeraars meer ruimte geven voor eigen keuze. De overheid veronderstelt dat marktwerking zal leiden tot kwaliteitsverbetering en bezuiniging. Ze beschouwt de drie partijen in de zorg – aanbieders, consumenten en verzekeraars – als gelijkwaardige partners. Bij de uitvoering van de ZVW en de Wmo blijkt dit niet het geval te zijn. Zorgconsumenten zijn afhankelijk van contracten die zorgverzekeraars en zorgaanbieders met elkaar afsluiten.

Ten aanzien van vergroting van marktwerking in de ziekenhuiszorg en langdurige zorg is de Unie KBO met name bezorgd over de positie van de kwetsbare oudere. De Unie KBO maakt zich zorgen over de fusies, ketenvorming en marktconcentraties bij zowel verzekeraars als zorgaanbieders. De marktwerking en de keuzevrijheid worden hiermee steeds verder beperkt. Kleinschaligheid moet het uitgangspunt bij de organisatie van zorg zijn. Deze negatieve gevolgen van marktwerking, alsmede de honoraria van de specialisten moeten aan de kaak worden gesteld.

De Unie KBO vindt dat de overheid te veel uitgaat van een zorgvrager die zelfbewust en doelbewust zorg wil en kan inkopen en kan organiseren. Ziek zijn betekent vaak de aanwezigheid van onzekerheid en angst, waardoor van een gelijkwaardige positie tussen zorgvrager en zorgaanbieder geen sprake is. Niet iedereen is bereid en in staat prijs- en kwaliteitsvergelijkingen uit te voeren om de beste zorg te contracteren. Zorgbehoevende ouderen moeten steeds meer als kritische en calculerende zorgconsumenten optreden.

Standpunt Unie KBO

De Unie KBO is van mening dat de heilzame werking van marktwerking overtrokken wordt, maar ziet tegelijkertijd ook mogelijkheden in marktwerking onder een aantal voorwaarden.
Hanteer een deelmarktenbenadering. Niet alle zorg is geschikt voor marktwerking, zeker de langdurige zorg en spoedeisende zorg niet. Er moet een zorgvuldige analyse en discussie plaatsvinden om te bepalen waar marktwerking wel, en waar ze geen kans van slagen heeft. Uitgangspunt hierbij is kwaliteit van zorg.
De positie van consumenten en hun organisaties moet versterkt worden. De Unie KBO heeft voor haar leden inkoopkracht georganiseerd om zo zelf rechtstreeks met een verzekeraar afspraken te kunnen maken.
Zorg moet meer vraaggestuurd zijn, waarbij rekening gehouden wordt dat zorgconsumenten niet altijd kritisch en calculerend willen en kunnen zijn.
Marktwerking in de zorg roept bij de leden verschillende associaties op. Rode lijn is dat het beleid gericht is op het bevorderen van samenwerking en ketenzorg en minder op de ontwikkeling van concurrentiemodellen.
De komende jaren moeten ZVW en Wmo geëvalueerd worden alvorens te besluiten tot nieuwe hervormingen in het zorgstelsel en eventuele verdere marktwerking.