Archief

« terug naar overzicht

Schrap de mantelzorgboete voor iedereen

donderdag, 28 april 2016

Schrap de mantelzorgboete voor iedereen De kostendelersnorm, ofwel mantelzorgboete, leidt tot debat. Uitstel tot 2018, of afstel? Onderbelicht is dat AOW-ers met een AIO-uitkering de boete nu al moeten betalen. Ouderenorganisaties waaronder de Unie KBO en NOOM pleiten voor afschaffing. We dienden samen met 5 andere organisaties een klacht in bij het College voor de Rechten van de Mens. Directeur Manon Vanderkaa (Unie KBO): “Deze ingevoerde maatregel is volstrekt oneerlijk en moet onmiddellijk van tafel”.

Hoe zat het ook alweer met die mantelzorgboete? Op 1 juli 2014 stemde de Eerste Kamer in met de Wet Werk en Bijstand. Belangrijk onderdeel was de kostendelersnorm (mantelzorgboete). Er kwam fors maatschappelijk verzet.
Desondanks werd de mantelzorgboete voor AOW-ers niet geschrapt. Wel kwam er, mede onder druk van de Unie KBO, een toezegging tot het doen van onderzoek en werd de invoering uitgesteld tot 1 juli 2016. Inmiddels is dit, mede onder maatschappelijke druk, opgetrokken naar 1 januari 2018.

Migrantengezinnen getroffen
Dat geldt echter niet voor AOW-ers met een AIO-uitkering (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). De korting op de AIO is per 1 januari 2015 gewoon doorgegaan. De AIO is een vorm van bijzondere bijstand voor AOW-ers die minder ontvangen dan het sociaal minimum. In de praktijk zijn dit grotendeels migrantenouderen. Als zij bij hun kinderen gaan inwonen omdat zij zorg nodig hebben, worden zij nu al geconfronteerd met de kostendelersnorm. Hun AIO-aanvulling wordt gekort. Hoe meer personen op hetzelfde adres, hoe lager de AIO-aanvulling. Deze korting is vele malen hoger dan de (uitgestelde) kostendelersnorm in de AOW. Ouderen met een AIO-aanvulling gaan er honderden euro’s per maand op achteruit. Lucia Lameiro Garcia, adviseur van NOOM (Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten): “Dat is een straf op zorgzaamheid. Terwijl die gezinnen precies doen wat de regering en zij zelf willen: voor elkaar zorgen.”

Waarom geldt de mantelzorgboete in deze situatie? Dat heeft een technische reden. De AIO wordt juridisch gezien als bijstand. Onterecht, aldus de Unie KBO en Koepel NOOM. De mantelzorgsituatie is voor AOW-ers met en zonder AIO precies hetzelfde. De argumenten die de staatssecretaris gebruikte om de kostendelersnorm in de AOW uit te stellen, gelden dus ook voor de AOW-ers met AIO. De organisaties dringen dan ook aan op afschaffing van de mantelzorgboete voor álle ouderen.

Tijdens het vragenuurtje op 22 september 2015 stelden de Kamerleden Heerma (CDA) en Karubulut (SP) vragen over de mantelzorgboete. Klijnsma wil de mogelijke effecten van het ‘kosten delen’ nader onderzoeken tot 2018, en gaat daarbij voorbij aan de huidige praktijk waarbij mensen die in Nederland decennia lang premies hebben afgedragen, op hun oude dag onder het bestaansminimum terecht komen.

Op vragen van Henk Krol (50Plus) op 28 april 2016 werd opnieuw ontwijkend geantwoord.

Helemaal van tafel
Manon Vanderkaa wil de mantelzorgboete voor alle AOW-ers, met en zonder AIO, afschaffen: “De kostendelersnorm voor AOW-ers is uitgesteld tot 2018. Wat ons betreft wordt dat afstel. Maar we moeten ook oog hebben voor de migrantengezinnen die nu al getroffen zijn door de maatregel. De mantelzorgboete is volstrekt oneerlijk voor zorgbehoevende ouderen en hun zorgzame kinderen. Tijd dat deze maatregel helemaal van tafel gaat!”


MEER INFORMATIE

Uit 'Budgettaire ontwikkelingen Ministerie SZW'
"De uitkeringslasten AIO stijgen in 2016 ten opzichte van 2015 met € 8 miljoen. De komende jaren neemt het aantal AIO-gerechtigden toe doordat het aantal AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW-opbouw toeneemt. De stijging van de uitgaven in 2016 wordt gematigd door het effect van de kostendelersnorm in de AIO. Met de kostendelersnorm wordt in 2015 € 8 miljoen bespaard en vanaf 2016 € 15 miljoen per jaar. "

Kerncijfers AIO

Aantal huishoudens AIO (x 1.000, jaargemiddelde)

Realisatie 2014 = 40

Raming 2015 = 45

Raming 2016 = 51

Nieuws